Pacjenci przyjmujący leki wspomagające utratę masy ciała mogą doświadczyć ponownego przyrostu wagi po odstawieniu farmakoterapii – wynika z metaanalizy opublikowanej w czasopiśmie BMC Medicine. Badanie analizujące dane pacjentów stosujących leki przeciwotyłościowe w ramach 11 randomizowanych badań sugeruje, że chociaż zakres ponownego przybierania na wadze różni się w zależności od konkretnego leku, istnieje ogólna tendencja do przyrostu masy ciała po zakończeniu leczenia.
Obecnie amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła sześć leków przeciwotyłościowych (AOM – anti-obesity medications) do wspomagania redukcji masy ciała, w tym orlistat, fenterminę z topiramatem oraz semaglutyd. Glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) – terapia pierwotnie opracowana z myślą o leczeniu cukrzycy – jest coraz częściej przepisywana również w celu redukcji masy ciała. Jednakże najnowsze badania sugerują, że pacjenci stosujący AOM mogą przybierać na wadze w ciągu kilku miesięcy po zaprzestaniu ich przyjmowania.
Xiaoling Cai, Linong Ji i współpracownicy przeprowadzili metaanalizę 11 badań z całego świata, które oceniały zmiany masy ciała po zakończeniu terapii AOM. Łącznie przeanalizowano dane 1574 uczestników z grup leczonych i 893 z grup kontrolnych. Zmiany masy ciała oceniano na podstawie masy ciała oraz wskaźnika BMI po odstawieniu leków. Spośród analizowanych badań: sześć dotyczyło agonistów receptora GLP-1 (GLP-1 RA), jedno GLP-1 i agonistów GLP dualnych, jedno orlistatu, dwa fenterminy z topiramatem, a jedno naltreksonu z bupropionem.
Autorzy uwzględnili w analizie czynniki wpływające na wyniki, takie jak rodzaj leku, obecność cukrzycy oraz zmiany stylu życia (dieta, aktywność fizyczna). Analiza wykazała, że stosowanie AOM wiązało się ze znaczną redukcją masy ciała, jednak od ósmego tygodnia po zakończeniu leczenia obserwowano stopniowy przyrost masy, trwający średnio przez 20 tygodni, po czym następowało jego plateau. Przyrost masy ciała był wyraźnie zauważalny po 8, 12 i 20 tygodniach od zakończenia terapii. Zakres ponownego przybierania na wadze był zróżnicowany i zależał m.in. od rodzaju leku oraz trwałości zmian stylu życia. Przykładowo, uczestnicy, którzy zakończyli 36-tygodniową terapię tirzepatydem (komercyjnie dostępny agonista GLP-1), po przejściu na placebo odzyskali niemal połowę utraconej wcześniej masy ciała.
Autorzy zaznaczają, że metaanaliza nie obejmowała badań dotyczących interwencji stylu życia ani chirurgii bariatrycznej, co ogranicza możliwość porównania skuteczności różnych podejść do leczenia otyłości. Jednocześnie przypominają, że efekt ponownego przyrostu masy ciała został również udokumentowany po innych metodach leczenia, takich jak bypass żołądkowy czy pionowa plastyka opaskowa żołądka (vertical banded gastroplasty).
Źródło: BMC Medicine, Trajectory of the body weight after drug discontinuation in the treatment of anti‑obesity medications
DOI: https://doi.org/10.1186/s12916-025-04200-0
