Pacjenci stosujący semaglutyd i tirzepatyd ruszają się mniej niż przed leczeniem

Leczenie otyłości za pomocą agonistów receptora GLP-1, takich jak semaglutyd, liraglutyd czy tirzepatyd, przynosi znaczącą redukcję masy ciała. Najnowsze badanie przedstawione podczas kongresu ENDO 2026 wskazuje jednak, że wielu pacjentów równocześnie ogranicza swoją aktywność fizyczną. Może to mieć istotne konsekwencje dla utrzymania masy mięśniowej, sprawności funkcjonalnej oraz długoterminowych efektów terapii.

W artykule:

• Dlaczego aktywność fizyczna jest kluczowa podczas terapii GLP-1
• Jak przeprowadzono analizę danych z programu All of Us Research Program
• Jak zmieniła się liczba kroków i intensywność wysiłku po rozpoczęciu leczenia
• Które grupy pacjentów ograniczały aktywność najbardziej
• Wpływ utraty masy mięśniowej na zdrowie i sprawność
• Jakie działania mogą poprawić efekty leczenia otyłości

Aktywność fizyczna pozostaje niezbędnym elementem leczenia otyłości

Agoniści receptora glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1) stali się w ostatnich latach jednym z najważniejszych narzędzi terapeutycznych w leczeniu otyłości i cukrzycy typu 2. Leki takie jak semaglutyd, liraglutyd, dulaglutyd oraz tirzepatyd umożliwiają uzyskanie znacznej redukcji masy ciała, poprawę parametrów metabolicznych oraz zmniejszenie ryzyka wielu powikłań związanych z otyłością.

Eksperci podkreślają jednak, że utrata masy ciała podczas terapii GLP-1 obejmuje nie tylko tkankę tłuszczową, ale również beztłuszczową masę ciała, w tym mięśnie szkieletowe. Z tego powodu regularna aktywność fizyczna odgrywa kluczową rolę w zachowaniu siły mięśniowej, wydolności organizmu i długoterminowych korzyści zdrowotnych.

Analiza danych niemal dwóch tysięcy pacjentów

Badanie zaprezentowane podczas dorocznego kongresu Endocrine Society (ENDO 2026) przeprowadzono jako retrospektywne badanie kohortowe typu pre-post. Kierownikiem projektu była dr Sajana Maharjan z HSHS St. John’s Hospital w Springfield w stanie Illinois.

Naukowcy wykorzystali dane pochodzące z programu badawczego National Institutes of Health (NIH) o nazwie All of Us Research Program. Program ten łączy elektroniczną dokumentację medyczną uczestników z danymi aktywności zbieranymi przez urządzenia typu wearable, w tym opaski i zegarki Fitbit.

Do analizy zakwalifikowano 1950 dorosłych osób z otyłością rozpoczynających leczenie agonistami receptora GLP-1. Spośród nich 753 uczestników dysponowało wystarczającą ilością danych z urządzeń monitorujących aktywność fizyczną, aby możliwe było przeprowadzenie szczegółowej oceny.

Badana grupa składała się głównie z kobiet, które stanowiły 78,6% uczestników. Średni wiek wynosił 52,7 roku.

Mniej kroków i mniej intensywnego wysiłku

Badacze porównali poziom aktywności fizycznej każdego uczestnika przed rozpoczęciem terapii oraz po wdrożeniu leczenia GLP-1. Oceniano przede wszystkim średnią dzienną liczbę kroków oraz liczbę minut umiarkowanej i intensywnej aktywności fizycznej (moderate-to-vigorous physical activity, MVPA).

Wyniki wykazały wyraźny spadek aktywności po rozpoczęciu farmakoterapii.

Średnia liczba kroków zmniejszyła się z 5047 do 4487 dziennie. Oznacza to redukcję o około 560 kroków każdego dnia.

Jednocześnie średni czas umiarkowanej lub intensywnej aktywności fizycznej spadł z 28 do 22 minut dziennie.

Analiza nie wykazała, aby utrata masy ciała osiągana dzięki terapii prowadziła do spontanicznego zwiększenia aktywności ruchowej. Wynik ten stoi w sprzeczności z powszechnym przekonaniem, że lżejsza masa ciała automatycznie zachęca pacjentów do większego wysiłku fizycznego.

Największe spadki obserwowano u mężczyzn i osób z bólem stawów

Najbardziej wyraźne ograniczenie aktywności zaobserwowano u mężczyzn oraz u osób zgłaszających bóle stawów lub mięśni.

Jednocześnie takie czynniki jak wiek, niewydolność serca czy przebyty wcześniej udar mózgu nie wpływały istotnie na uzyskane wyniki.

Badacze podkreślają, że zmniejszenie aktywności fizycznej może stanowić istotne zagrożenie dla zachowania sprawności funkcjonalnej pacjentów, szczególnie w kontekście postępującej utraty masy mięśniowej związanej zarówno z wiekiem, jak i samą redukcją masy ciała.

Dlaczego mięśnie są tak ważne podczas leczenia GLP-1?

Coraz więcej badań wskazuje, że podczas terapii lekami GLP-1 od 20% do nawet 40% utraconej masy ciała może stanowić beztłuszczowa masa ciała. Obejmuje ona przede wszystkim mięśnie szkieletowe.

Utrata masy mięśniowej może prowadzić do osłabienia siły, pogorszenia równowagi, zwiększenia ryzyka upadków, ograniczenia wydolności wysiłkowej oraz obniżenia podstawowej przemiany materii.

Z tego względu międzynarodowe wytyczne dotyczące leczenia otyłości coraz częściej podkreślają konieczność łączenia farmakoterapii z regularnymi ćwiczeniami aerobowymi oraz treningiem oporowym. Takie podejście pozwala nie tylko zwiększyć redukcję tkanki tłuszczowej, ale również chronić mięśnie przed nadmierną utratą.

Potrzebne są dodatkowe programy wspierające aktywność

Zdaniem autorów badania samo stosowanie nowoczesnych leków przeciwotyłościowych nie jest wystarczające do osiągnięcia optymalnych efektów zdrowotnych.

Jak podkreśliła dr Sajana Maharjan, wielu klinicystów zakłada, że utrata masy ciała naturalnie prowadzi do zwiększenia aktywności fizycznej. Wyniki badania sugerują jednak, że takie założenie może być błędne.

Autorzy wskazują na potrzebę wdrażania ukierunkowanych interwencji wspierających aktywność fizyczną równolegle z farmakoterapią. Mogą one obejmować programy ćwiczeń, coaching zdrowotny, monitorowanie aktywności za pomocą urządzeń ubieralnych oraz indywidualne poradnictwo fizjoterapeutyczne.

Pierwsza tak duża analiza danych z urządzeń wearable

Według autorów jest to pierwsze duże badanie wykorzystujące dane z monitorów aktywności fizycznej do oceny zachowań ruchowych osób stosujących agonistów receptora GLP-1.

Uzyskane wyniki wskazują, że skuteczne leczenie otyłości powinno obejmować nie tylko farmakoterapię i dietę, ale również aktywne działania mające na celu utrzymanie lub zwiększenie codziennej aktywności fizycznej. Tylko takie kompleksowe podejście może pomóc w maksymalizacji korzyści zdrowotnych i ograniczeniu utraty masy mięśniowej podczas redukcji masy ciała.

Źródło: The Endocrine Society, Exercise decreases among people taking GLP-1 medication.