Porównanie wpływu inhibitorów SGLT2 i agonistów receptora GLP-1 na wyniki nerkowe u chorych na cukrzycę typu 2
Cukrzyca typu 2 pozostaje jedną z głównych przyczyn przewlekłej choroby nerek na świecie, a powikłania nerkowe istotnie zwiększają ryzyko sercowo-naczyniowe, śmiertelność oraz koszty opieki zdrowotnej. W ostatniej dekadzie w leczeniu cukrzycy typu 2 nastąpiła zasadnicza zmiana paradygmatu terapeutycznego wraz z wprowadzeniem inhibitorów kotransportera sodowo-glukozowego 2 (SGLT2i) oraz agonistów receptora glukagonopodobnego peptydu 1 (GLP-1RA). Obie klasy leków zajmują obecnie kluczowe miejsce w międzynarodowych wytycznych, jednak ich porównawcza skuteczność w zakresie ochrony nerek, zwłaszcza w populacjach o niskim wyjściowym ryzyku nefropatii, pozostawała dotąd niejednoznaczna.
Brak bezpośrednich badań randomizowanych typu head-to-head pomiędzy SGLT2i i GLP-1RA w odniesieniu do ostrych i przewlekłych punktów końcowych nerkowych stanowił istotną lukę dowodową. Omawiane badanie stanowi próbę jej wypełnienia poprzez zastosowanie nowoczesnego podejścia metodologicznego, jakim jest emulacja badania docelowego (target trial emulation), wykorzystująca wysokiej jakości dane populacyjne.
Autorzy i ośrodki badawcze
Badanie zostało przeprowadzone przez zespół naukowców z Danii, w tym m.in.:
- Simon K. Jensen, PhD
- Uffe Heide-Jørgensen, PhD
- Ina T. Andersen, PhD
Autorzy są afiliowani przy wiodących duńskich instytucjach akademickich i badawczych, w tym Aarhus University oraz jednostkach współpracujących z Danish Health Data Authority. Praca została opublikowana w renomowanym czasopiśmie JAMA Internal Medicine.
Projekt badania i źródła danych
Przeprowadzono ogólnokrajowe, populacyjne badanie porównawczej skuteczności z zastosowaniem emulacji badania randomizowanego. Analizie poddano dane dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2 leczonych metforminą, którzy w latach 2014–2020 rozpoczęli terapię inhibitorem SGLT2 (empagliflozyna lub dapagliflozyna) bądź agonistą receptora GLP-1 (liraglutyd, semaglutyd lub dulaglutyd). Obserwacja była prowadzona do października 2024 roku.
Wykorzystano kompleksowe, połączone rejestry krajowe obejmujące dane demograficzne, hospitalizacje, recepty, wyniki badań laboratoryjnych (eGFR, uACR, kreatynina), a także informacje o zgonach i emigracji. Unikalny numer identyfikacyjny CPR umożliwił precyzyjne łączenie danych na poziomie indywidualnym.
Populacja badana i metody analizy
Do analizy włączono łącznie 55 061 pacjentów, w tym:
- 36 279 osób rozpoczynających terapię inhibitorem SGLT2,
- 18 782 osoby rozpoczynające terapię agonistą receptora GLP-1.
Grupy były porównywalne pod względem czasu trwania cukrzycy, wyjściowej filtracji kłębuszkowej, albuminurii oraz częstości chorób sercowo-naczyniowych. W celu minimalizacji wpływu czynników zakłócających zastosowano stabilizowane ważenie odwrotnością prawdopodobieństwa leczenia (IPTW) oparte na 44 zmiennych wyjściowych.
Pierwszorzędowymi punktami końcowymi były:
- przewlekła choroba nerek, definiowana jako ≥40% spadek eGFR, ciężka albuminuria lub niewydolność nerek,
- ostre uszkodzenie nerek, oceniane jako skumulowana liczba epizodów.
Główne wyniki badania
Po pięciu latach obserwacji wykazano istotne statystycznie różnice na korzyść inhibitorów SGLT2 w zakresie nerkowych punktów końcowych. Ryzyko rozwoju przewlekłej choroby nerek wynosiło 6,7% w grupie SGLT2i wobec 8,2% w grupie GLP-1RA, co odpowiada względnemu zmniejszeniu ryzyka o 19%. Również częstość epizodów ostrego uszkodzenia nerek była niższa u pacjentów leczonych SGLT2i.
Redukcja ryzyka dotyczyła przede wszystkim spadku eGFR oraz niewydolności nerek, natomiast ryzyko ciężkiej albuminurii było porównywalne pomiędzy grupami. Co istotne, w analizach drugorzędowych wykazano nieco niższą częstość rozwoju lub progresji albuminurii oraz tendencję do niższej śmiertelności całkowitej w grupie leczonej GLP-1RA.
Analizy podgrup i implikacje kliniczne
Największe korzyści z zastosowania inhibitorów SGLT2 obserwowano u pacjentów bez wcześniejszej choroby nerek oraz z prawidłową lub tylko nieznacznie podwyższoną albuminurią. Wyniki były spójne w większości analiz podgrupowych, w tym według wieku, płci oraz obecności chorób sercowo-naczyniowych.
Autorzy podkreślają, że choć inhibitory SGLT2 wykazują wyraźniejszy efekt nefroprotekcyjny, wybór terapii u chorego na cukrzycę typu 2 powinien uwzględniać cały profil kliniczny pacjenta, w tym ryzyko sercowo-naczyniowe, masę ciała, tolerancję leczenia oraz cele metaboliczne.
Wnioski
Badanie dostarcza silnych danych z praktyki klinicznej, wskazujących, że rozpoczęcie leczenia inhibitorem SGLT2, w porównaniu z agonistą receptora GLP-1, wiąże się z mniejszym ryzykiem rozwoju przewlekłej choroby nerek oraz mniejszą liczbą epizodów ostrego uszkodzenia nerek w perspektywie pięciu lat. Wyniki te mają szczególne znaczenie w kontekście pierwotnej prewencji nefropatii cukrzycowej u pacjentów z niskim wyjściowym ryzykiem choroby nerek.
Źródło
Źródło: JAMA Internal Medicine, Outcomes in Individuals With Type 2 Diabetes
DOI: https://doi.org/10.1001/jamainternmed.2025.7409
