Rola aktywności fizycznej w leczeniu cukrzycy typu 2 według najnowszych wytycznych klinicznych
Jak dostosować program aktywności fizycznej do indywidualnego profilu pacjenta z cukrzycą typu 2
W artykule:
- Znaczenie aktywności fizycznej w cukrzycy typu 2
- Indywidualizacja zaleceń terapeutycznych
- Ocena ryzyka przed rozpoczęciem ćwiczeń
- Rekomendowana intensywność i objętość treningu
- Specjalne zalecenia dla wybranych grup pacjentów
- Znaczenie nadzoru i technologii w terapii ruchem
Znaczenie aktywności fizycznej w cukrzycy typu 2
Profesor Nanwei Tong, autor korespondencyjny wytycznych z West China Hospital of Sichuan University, podkreślił: „Brak aktywności fizycznej i siedzący tryb życia są silnie powiązane z występowaniem i progresją cukrzycy typu 2. Z kolei zwiększenie aktywności fizycznej nie tylko zmniejsza ryzyko rozwoju choroby, ale również ogranicza uszkodzenia narządów docelowych oraz śmiertelność, poprawiając ogólne wyniki zdrowotne”. Wytyczne kliniczne zostały opublikowane online 12 stycznia 2026 roku w Journal of Sport and Health Science.
Indywidualizacja zaleceń terapeutycznych
Z uwagi na istotne zróżnicowanie stanu zdrowia pacjentów z cukrzycą typu 2 – zależne od wieku, czasu trwania choroby, obecności powikłań oraz chorób współistniejących – wytyczne podkreślają konieczność indywidualizacji postępowania. Zaleca się przeprowadzenie przed rozpoczęciem aktywności fizycznej oceny ryzyka sercowo-naczyniowego oraz badania stóp. Programy ćwiczeń powinny być dostosowywane indywidualnie zgodnie z zasadą FITT (frequency, intensity, type, time), czyli częstotliwości, intensywności, rodzaju oraz czasu trwania wysiłku. W celu zwiększenia bezpieczeństwa i skuteczności terapii rekomenduje się nadzór wykwalifikowanego personelu oraz wykorzystanie urządzeń typu wearable.
Rekomendowana intensywność i objętość treningu
Wytyczne zalecają, aby wszyscy dorośli pacjenci z cukrzycą typu 2 podejmowali co najmniej 150–300 minut tygodniowo aktywności aerobowej o umiarkowanej intensywności lub 75–150 minut aktywności o wysokiej intensywności, bądź ich równoważną kombinację, co odpowiada co najmniej 450 MET-minut tygodniowo. U osób zdolnych do większego wysiłku rekomenduje się przekraczanie tych wartości poprzez aktywność o umiarkowanej do wysokiej intensywności oraz włączanie różnych form ćwiczeń, takich jak trening aerobowy, oporowy, ćwiczenia rozciągające oraz trening równowagi.
Specjalne zalecenia dla wybranych grup pacjentów
Dokument zawiera również szczegółowe rekomendacje dla określonych podgrup pacjentów, w tym osób starszych, pacjentów z nadwagą lub otyłością oraz chorych z istotnymi chorobami współistniejącymi, takimi jak choroby sercowo-naczyniowe, nadciśnienie tętnicze, przewlekła choroba nerek, metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD) czy stopa cukrzycowa. W tych populacjach szczególne znaczenie mają indywidualnie dostosowane, stopniowo intensyfikowane, wielomodalne programy ćwiczeń, które pozwalają maksymalizować korzyści zdrowotne przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka powikłań.
Znaczenie nadzoru i technologii w terapii ruchem
W kontekście globalnego obciążenia cukrzycą typu 2 oraz powszechności siedzącego trybu życia jako jednego z głównych czynników ryzyka, omawiane wytyczne stanowią istotne narzędzie dla klinicystów. Dostarczają one naukowo ugruntowanego schematu tworzenia spersonalizowanych programów aktywności fizycznej, których celem jest poprawa rokowania oraz jakości życia pacjentów.
Źródło: Journal of Sport and Health Science, Clinical guidelines on physical activity and exercise therapy for Chinese adults with type 2 diabetes: A clinical practice guideline from the Chinese Society of Endocrinology
DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.jshs.2026.101124
