Stosowanie SSRI w ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem cukrzycy ciążowej, ale może zmniejszać ryzyko porodu przedwczesnego

Międzynarodowy zespół badaczy wykazał, że stosowanie leków przeciwdepresyjnych z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) w czasie ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem cukrzycy ciążowej oraz zaburzeń wczesnej adaptacji noworodka, nawet po uwzględnieniu wpływu depresji matki. Jednocześnie badanie wskazuje, że przyjmowanie SSRI w okresie ciąży może zmniejszać ryzyko porodu przedwczesnego oraz niskiej masy urodzeniowej.

W szeroko zakrojonym badaniu populacyjnym stwierdzono, że stosowanie SSRI w czasie ciąży było związane z wyższym ryzykiem cukrzycy ciążowej w porównaniu z kobietami chorującymi na depresję, które nie przyjmowały leków przeciwdepresyjnych. Z kolei ryzyko cięcia cesarskiego, bardzo wczesnego porodu przedwczesnego oraz niskiej i bardzo niskiej masy urodzeniowej było niższe w grupie kobiet stosujących SSRI.

Wśród noworodków ekspozycja na SSRI wiązała się ze zwiększonym ryzykiem niskiej punktacji w skali Apgar w 1. i 5. minucie życia, zaburzeń oddychania oraz konieczności hospitalizacji, w tym leczenia w oddziale intensywnej terapii noworodka. Nie stwierdzono natomiast zwiększonego ryzyka poważnych wad wrodzonych.

W porównaniu z kobietami, które odstawiły SSRI przed zajściem w ciążę, kontynuacja leczenia w czasie ciąży była związana z niższym ryzykiem późnego porodu przedwczesnego oraz niskiej masy urodzeniowej. Jednak ryzyko zaburzeń wczesnej adaptacji noworodka pozostawało podwyższone.

Jak podkreśla główna autorka badania, docent Heli Malm, wyniki wskazują, że SSRI wywierają wpływ na wczesną adaptację noworodka niezależnie od samej depresji matki.

„Nasze wyniki podkreślają znaczenie indywidualizacji decyzji terapeutycznych w czasie ciąży. Leczenie depresji jest niezwykle istotne, a stosowanie SSRI wydaje się chronić przed ryzykiem porodu przedwczesnego związanego z depresją. Jednocześnie konieczne jest ścisłe monitorowanie przebiegu ciąży oraz stanu zdrowia noworodka” – zaznacza Malm.

Badaczka dodaje, że zaobserwowany związek ze zwiększonym ryzykiem cukrzycy ciążowej wymaga dalszych analiz w celu lepszego zrozumienia potencjalnej zależności przyczynowo-skutkowej oraz leżących u jej podłoża mechanizmów biologicznych.

Rozległe badanie rejestrowe z wykorzystaniem wielu grup kontrolnych

Badanie przeprowadzono we współpracy między Research Centre for Child Psychiatry przy University of Turku w Finlandii oraz Columbia University w Nowym Jorku. Analiza opierała się na danych z krajowych rejestrów i objęła ponad 1,27 miliona dzieci urodzonych w Finlandii w latach 1996–2018.

Kobiety stosujące SSRI w czasie ciąży porównano z pacjentkami z rozpoznaniem depresji, które nie przyjmowały leków przeciwdepresyjnych w ciąży, a także z kobietami, które odstawiły SSRI przed zajściem w ciążę. Dodatkowo zastosowano analizy porównawcze rodzeństwa, co pozwoliło uwzględnić czynniki genetyczne oraz środowiskowe związane ze wzrastaniem.

Głównym celem badania było ustalenie, czy wcześniej opisywane ryzyka prenatalne wynikają bezpośrednio z działania leków przeciwdepresyjnych, czy raczej z samej depresji matki i jej nasilenia. W analizach uwzględniono liczne wskaźniki ciężkości depresji.

Research Centre for Child Psychiatry jest częścią INVEST Research Flagship Centre for Inequalities, Interventions and New Welfare State, działającego w ramach Research Council of Finland.

Źródło: American Journal of Obstetrics & Gynecology MFM, SSRI use during pregnancy and maternal depression – a nationwide birth cohort study on risks to the mother and the newborn
DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.ajogmf.2026.101910