Wczesne zaburzenia naczyniowe u synów matek z cukrzycą typu 1 niezależne od metabolizmu
Nowe badania przeprowadzone przez Karolinska Institutet oraz Stockholm University wskazują, że synowie urodzeni przez kobiety z cukrzycą typu 1 mogą rozwijać wczesne zaburzenia funkcji naczyń krwionośnych – niezależnie od stanu metabolicznego. Wyniki opublikowano w Cell Reports Medicine i mogą one mieć znaczenie dla przyszłych strategii prewencji chorób sercowo-naczyniowych już od najwcześniejszych etapów życia.
Dzieci matek chorujących na cukrzycę typu 1 od dawna uważa się za populację o zwiększonym ryzyku rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego. Najnowsze badanie jako pierwsze wykazało, że ryzyko to wiąże się z bardzo wczesną dysfunkcją komórek śródbłonka u synów – zanim pojawią się jakiekolwiek odchylenia metaboliczne.
Zespół badawczy z Department of Physiology and Pharmacology w Karolinska Institutet oraz współpracujący naukowcy wykorzystali kombinację modeli zwierzęcych, danych z rejestrów zdrowotnych Szwecji i Danii oraz niewielkiego badania klinicznego. Wyniki ujawniły wyraźny efekt zależny od płci: nieprawidłowości naczyniowe obserwowano wyłącznie u synów.
Qiaolin Deng, naukowiec z Karolinska Institutet i Stockholm University, podkreśla: „Nasze badania pokazują, że funkcja naczyń jest zaburzona wcześniej niż metabolizm, co podważa dotychczasowe założenia”.
Rola stresu oksydacyjnego
Badacze odkryli, że dysfunkcja wynika z nasilonego stresu oksydacyjnego w komórkach śródbłonka – potencjalnego wczesnego sygnału przyszłych chorób sercowo-naczyniowych. Wnioski te mogą ułatwić lekarzom bardziej precyzyjną ocenę ryzyka i kierowanie działań prewencyjnych do właściwych grup pacjentów.
„Zaobserwowaliśmy, że wczesna interwencja potrafi przywrócić prawidłową funkcję naczyniową w modelach zwierzęcych, co wskazuje na nowe możliwości profilaktyki w późniejszych latach życia” – dodaje pierwszy autor, Allan Zhao, doktorant w Karolinska Institutet i Stockholm University.
Zespół kontynuuje badania nad długoterminowymi skutkami cukrzycy matczynej, z naciskiem na zrozumienie, dlaczego synowie wydają się bardziej podatni na wczesne zaburzenia niż córki.
Badanie zrealizowano we współpracy z Aarhus University w Danii.
Źródło: Cell Reports Medicine, Maternal diabetes programs sexually dimorphic early-onset cardiovascular dysfunction in metabolically healthy offspring
DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.xcrm.2025.102454
