Nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health wykazało znaczny wzrost stosowania systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM) i urządzeń do podawania insuliny przez dzieci oraz dorosłych z cukrzycą typu 1 w ciągu ostatnich 15 lat, co wiązało się z wyraźną poprawą kontroli poziomu cukru we krwi.
W badaniu wykorzystano dużą krajową bazę zanonimizowanych elektronicznych dokumentacji medycznych, analizując niemal 200 000 pacjentów z cukrzycą typu 1 w pięciu trzyletnich okresach, od 2009 do 2023 roku. Naukowcy monitorowali wdrażanie systemów CGM i pomp insulinowych oraz wyniki badań laboratoryjnych.
W okresie od 2009–2011 do 2021–2023 odsetek osób poniżej 18. roku życia z optymalną kontrolą glikemii wzrósł z 7% do 19% (wzrost o 171%), a w grupie dorosłych – z 21% do 28% (wzrost o 33%). Oceny dokonano na podstawie standardowego badania odsetka hemoglobiny glikowanej (HbA1c). Wynik poniżej 7% jest zalecany w celu zapobiegania powikłaniom przewlekłym.
Od pierwszego do ostatniego analizowanego okresu odsetek pacjentów z cukrzycą typu 1 stosujących systemy CGM wzrósł z 4% do 82% wśród osób poniżej 18 lat (ponad 20-krotny wzrost) oraz z 5% do 57% wśród dorosłych (ponad 10-krotny wzrost). Odsetek stosowania pomp insulinowych wzrósł w tym czasie z 16% do 50% w grupie młodszej i z 11% do 29% w grupie dorosłych. Znacząco zwiększyło się także jednoczesne stosowanie obu technologii – z 1% do 47% wśród młodszych pacjentów i z 1% do 22% wśród dorosłych.
Badanie zostało opublikowane online 11 sierpnia w JAMA Network Open.
– Poprawa kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 1 zawsze była wyzwaniem, dlatego te wyniki są tak obiecujące – komentuje dr Michael Fang, MHS, adiunkt w Katedrze Epidemiologii Bloomberg School. – Te postępy są prawdopodobnie efektem powszechnego wdrażania nowoczesnych technologii monitorowania i podawania insuliny.
Według danych American Diabetes Association, na cukrzycę typu 1 choruje około 2 mln Amerykanów, w tym 304 000 dzieci i młodzieży. To niegdyś śmiertelna choroba autoimmunologiczna, która zwykle ujawnia się w dzieciństwie, gdy komórki układu odpornościowego – często pod wpływem infekcji wirusowej – błędnie niszczą komórki beta trzustki produkujące insulinę.
Odkrycie insuliny w latach 20. XX wieku było przełomem w leczeniu cukrzycy typu 1. Standardowo stosowano wstrzyknięcia insuliny po posiłkach, co utrzymywało pacjentów przy życiu, lecz kontrola glikemii była często niestabilna. W ostatnich dekadach wprowadzenie systemów CGM i pomp insulinowych umożliwiło pacjentom utrzymanie bardziej wyrównanego poziomu cukru we krwi przez całą dobę.
W badanej próbie znalazło się 186 590 osób z cukrzycą typu 1, w tym 159 737 dorosłych i 26 853 poniżej 18. roku życia.
Wyniki różniły się w zależności od rasy i rodzaju ubezpieczenia. Pacjenci rasy białej nienależący do Latynosów oraz osoby z prywatnym ubezpieczeniem zdrowotnym częściej korzystały z nowoczesnych technologii i częściej osiągały optymalną kontrolę glikemii. W latach 2021–2023 w grupie pacjentów poniżej 18 lat optymalną kontrolę miało 21% białych nielatynoskich, 17% Latynosów i 12% czarnoskórych nielatynoskich.
Zdaniem autorów badania polityka zdrowotna powinna ułatwiać pacjentom z cukrzycą typu 1 dostęp do urządzeń takich jak CGM, aby zmniejszyć te dysproporcje.
– Mimo że należy cieszyć się z poprawy, trzeba pamiętać, że większość pacjentów z cukrzycą typu 1 wciąż nie osiąga optymalnej kontroli glikemii – podkreśla dr Jung-Im Shin, profesor nadzwyczajny w Katedrze Epidemiologii Bloomberg School. – Jest jeszcze wiele do zrobienia.
Zespół badawczy planuje dalsze analizy z wykorzystaniem tej samej bazy danych, obejmujące m.in. częstość występowania powikłań sercowo-naczyniowych i nerkowych u pacjentów z cukrzycą typu 1.
Źródło: JAMA Network Open, Trends and Disparities in Technology Use and Glycemic Control in Type 1 Diabetes
DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2025.26353
